Dzieło Biblijne

EGZEGEZA EWANGELII Z 3. NIEDZIELI WIELKIEGO POSTU (ROK B)

Email Drukuj

 Przemysław Paruch

rok III MWSD

EGZEGEZA EWANGELII Z 3. NIEDZIELI WIELKIEGO POSTU (ROK B)

J 2, 13-25 Zapowiedź męki i zmartwychwstania 

1.      Wyodrębnienie perykopy.

Zbliżała się pora Paschy żydowskiej i Jezus udał się do Jerozolimy. W świątyni napotkał tych, którzy sprzedawali woły, baranki i gołębie oraz siedzących za stołami bankierów. Wówczas sporządziwszy sobie bicz ze sznurków, powyrzucał wszystkich ze świątyni, także baranki i woły, porozrzucał monety bankierów, a stoły powywracał. Do tych zaś, którzy sprzedawali gołębie, rzekł: „Weźcie to stąd, a nie róbcie z domu Ojca mego targowiska”. Uczniowie Jego przypomnieli sobie, że napisano: „Gorliwość o dom Twój pożera Mnie”.

W odpowiedzi zaś na to Żydzi rzekli do Niego: „Jakim znakiem wykażesz się wobec nas, skoro takie rzeczy czynisz?” Jezus dał im taką odpowiedź: „Zburzcie tę świątynię, a Ja w trzech dniach wzniosę ją na nowo”.

Powiedzieli do Niego Żydzi: „Czterdzieści sześć lat budowano tę świątynię, a Ty ją wzniesiesz w przeciągu trzech dni?”
On zaś mówił o świątyni swego ciała. Gdy więc zmartwychwstał, przypomnieli sobie uczniowie Jego, że to powiedział, i uwierzyli Pismu i słowu, które wyrzekł Jezus.

Kiedy zaś przebywał w Jerozolimie w czasie Paschy, w dniu świątecznym, wielu uwierzyło w imię Jego, widząc znaki, które czynił. Jezus natomiast nie zwierzał się im, bo dobrze wszystkich znał i nie potrzebował niczyjego świadectwa o człowieku. Sam bowiem wiedział, co się kryje w człowieku.

            Perykopa odczytywana w 3. Niedzielę Wielkiego Postu w roku B, zaczerpnięta z Ewangelii według św. Jana, znajduje się w 2. rozdziale tej Księgi. Drugi rozdział Ewangelii według świętego Jana rozpoczyna się od opisu wesela w Kanie Galilejskiej i pierwszego cudu, jaki dokonał Jezus na prośbę swojej Matki. Następnie werset 12. informuje nas o tym, że Jezus wraz z Matką, braćmi (tzn. kuzynami) i uczniami udał się do Kafarnaum. O tym pobycie nie ma żadnych szczegółów, wiemy jedynie, że pozostali tam kilka dni. Od wersetu 13. rozpoczyna się kolejna perykopa – Jezus  udał się do Świątyni Jerozolimskiej (zmiana lokalizacji), gdy zbliżała się pora Paschy (kryterium czasu). Perykopa nic nie wspomina o Matce bądź braciach, jedynie mówi o obecności uczniów, pojawiają się natomiast Żydzi (kryterium osób).

2.      Budowa perykopy.

w. 13               Droga do Świątyni Jerozolimskiej

w. 14               Wejście do Świątyni i napotkanie handlarzy i bankierów

w. 15               Wypędzenie wszystkich ze Świątyni

w. 16-21         Dialog z Żydami

w. 22               Zmartwychwstanie Chrystusa i wiara uczniów

w. 23               Pobyt Jezusa w Jerozolimie w czasie święta Paschy

w. 24-25         Powściągliwość i wszechwiedza Jezusa

3.      Analiza egzegetyczna właściwa.

a.       Wprowadzenie.

Gdy zbliżał się czas Paschy Żydowskiej, Pan Jezus udał się do Świątyni Jerozolimskiej.

?     Pascha żydowska.

      Jest to rytuał religijny, sięgający wierzeń najstarszych plemion semickich oraz fenickich. Święto Paschy początkowo obchodzone było przez plemiona południowe, pasterskie, z okazji wiosennego strzyżenia owiec. Składano wówczas ofiarę z pierworodnego baranka lub kozła, którego trzeba było spożyć między zmierzchem a świtem. Znacznie później, bo dopiero w okresie reformy Jozjasza, w VII w. przed Chrystusem, połączono dawny pasterski rytuał składania ofiary z pierworodnego baranka lub kozła ze zwyczajami ludności rolniczej (czyli świętem przaśników i świętem tygodni), zmieniając symbolikę i znaczenie tych uroczystości. Obchodzono je odtąd dla upamiętnienia wyjścia Izraelitów z Egiptu.

?     Świątynia Jerozolimska.

Dla Żydów była jedyną świątynią i jedynym miejscem, w którym można było składać ofiary ze zwierząt i płodów rolnych. W Świątyni tej znajdowała się Arka Przymierza.

W Ewangeliach synoptycznych Pan Jezus udaje się do Jerozolimy tylko raz, pod koniec swojego życia, aby dokonać tam swą mękę i śmierć. Natomiast Ewangelia Janowa ukazuje większą część działalności w Jerozolimie i Judei. Po weselu w Kanie Galilejskiej Jezus udaje się do Jerozolimy, aby obchodzić tam swą pierwszą Paschę.

b.      Oczyszczenie świątyni i dialog z Żydami.

Podobnie jak u synoptyków, pierwszym czynem w Jerozolimie jest oczyszczenie świątyni. Świątynia z założenia ma być miejscem czci i wysławiania Boga. Jezus, przychodząc tam, spotyka coś wręcz przeciwnego. Handel odbywał się na zewnętrznym dziedzińcu pogan. W dodatku zwierzęta, którymi handlowano, były poświęcone na ofiarę Bogu. Poprzez powywracanie stołów i wypędzenie handlarzy i bankierów Jezus oczyszcza świątynię. Jest to kolejny gest, przez który ukazuje swą mesjańską godność. Żydzi nie dostrzegają symbolicznego znaczenia czynu Jezusa i proszą Go o znak (którego i tak nie rozumieją). Znaczenie tego znaku rozumieją uczniowie (pojawia się tutaj przemieszczenie w czasie – Ewangelista na chwilę przywołuje moment zmartwychwstania, po czym ponownie akcja dzieje się w czasie święta Paschy). Mówiąc o świątyni swego ciała, używając słowa świątynia Jezus używa słowa oznaczającego główną część kompleksu świątynnego, gdzie znajdowało się miejsce najświętsze. Jezus zapowiada tutaj swoją mękę i śmierć, ale także swoje zmartwychwstanie.

            c. Pobyt podczas święta Paschy oraz znajomość ludzkiego wnętrza.

Ewangelista podkreśla, że Jezus zna tajniki ludzkich serc, że nie ma przed Nim nic ukrytego. Wersety 23-25 są podsumowaniem relacji mówiącej, że Jezusa nie można było oszukać poprzez pozory. Wiedział, że w Jerozolimie ludzie wierzyli w Niego z powodu znaków, które czynił (a które to były przez nich widziane), jednak wiara ich nie była dostatecznie głęboka, ponieważ nie opierała się na prawdziwym poznaniu Jezusa i Jego misji. Jezus nie potrzebuje wiary opartej na świadectwie, gdyż On wszystko wie.

4.      Kontekst.

Perykopę tę poprzedza perykopa o cudzie dokonanym na weselu w Kanie Galilejskiej.

Po tej perykopie następuje perykopa o rozmowie z Nikodemem. Wersety kończące perykopę są w bezpośrednim kontekście wprowadzeniem do dialogu z Nikodemem.

5.      Teksty paralelne.

Mt 21, 12-17

A Jezus wszedł do świątyni i wyrzucił wszystkich sprzedających i kupujących w świątyni; powywracał stoły zmieniających pieniądze oraz ławki tych, którzy sprzedawali gołębie. I rzekł do nich: «Napisane jest: Mój dom ma być domem modlitwy, a wy czynicie z niego jaskinię zbójców». 
W świątyni podeszli do Niego niewidomi i chromi, i uzdrowił ich. Lecz arcykapłani i uczeni w Piśmie - widząc cuda, które uczynił, i dzieci wołające w świątyni: «Hosanna Synowi Dawida» - oburzyli się i rzekli do Niego: «Słyszysz, co one mówią?» A Jezus im odpowiedział: «Tak jest. Czy nigdy nie czytaliście: Z ust niemowląt i ssących zgotowałeś sobie chwałę?» Z tym ich zostawił, wyszedł poza miasto do Betanii i tam zanocował. 

Mk 11, 15-19

I przyszedł do Jerozolimy. Wszedłszy do świątyni, zaczął wyrzucać tych, którzy sprzedawali i kupowali w świątyni powywracał stoły zmieniających pieniądze i ławki tych, którzy sprzedawali gołębie, i nie pozwolił, żeby kto przeniósł sprzęt jaki przez świątynię. Potem uczył ich mówiąc: «Czyż nie jest napisane: Mój dom ma być domem modlitwy dla wszystkich narodów, lecz wy uczyniliście z niego jaskinię zbójców». Doszło to do arcykapłanów i uczonych w Piśmie, i szukali sposobu, jak by Go zgładzić. Czuli bowiem lęk przed Nim, gdyż cały tłum był zachwycony Jego nauką. 
Gdy zaś wieczór zapadał, [Jezus i uczniowie] wychodzili poza miasto. 

Łk 19, 45-48

Potem wszedł do świątyni i zaczął wyrzucać sprzedających w niej. Mówił do nich: «Napisane jest: Mój dom będzie domem modlitwy, a wy uczyniliście z niego jaskinię zbójców». 
I nauczał codziennie w świątyni. Lecz arcykapłani i uczeni w Piśmie oraz przywódcy ludu czyhali na Jego życie. Tylko nie wiedzieli, co by mogli uczynić, cały lud bowiem słuchał Go z zapartym tchem. 

Perykopa mówiąca o oczyszczeniu świątyni pojawia się także w Ewangeliach synoptycznych u wszystkich trzech synoptyków. Wszędzie jest mowa o wypędzeniu handlarzy ze świątyni, która jest nazywana Domem Bożym. Jednak tylko w J jest mowa o tym, że Pan Jezus udał się tam, aby obchodzić święto Paschy.

6.      Przesłanie perykopy, zasadnicze orędzie.

Jezus mówił o swoim ciele jako świątyni. Także ciało chrześcijanina jest świątynią – świątynią Ducha Świętego. Ta perykopa zachęca nas do zastanowienia się nad tym, co zanieczyszcza świątynie – zarówno domy modlitwy, w których gromadzimy się wspólnie, aby spotkać tam Boga, jak i świątynie ciał ludzkich. Czym dla nas jest świątynia? Czy zawsze pamiętamy, po co do niej idziemy? Co w niej robimy, jak się w niej zachowujemy? Jezus zna wnętrze każdego z nas, On wie, co się w nas kryje, przed Nim nic nie ukryjemy.

KOMENTARZ DO CZYTAŃ

NA 3. NIEDZIELĘ WIELKIEGO POSTU, ROK B

Znaki są niezbędne w życiu każdego człowieka, o czym mówi nam dzisiejsza Liturgia Słowa. W I czytaniu, zaczerpniętym z Księgi Wyjścia, usłyszymy, jak Bóg daje Mojżeszowi Przykazania, które stanowią dla nas wskazówki postępowania, są one dla nas niczym znaki drogowe. Natomiast II czytanie nawiązuje do innych znaków – nie takich, które nam coś wskazują, lecz takich, które coś potwierdzą, udowodnią w przypadku naszego niedowiarstwa – św. Paweł wskazuje nam, że ważniejsze od ich żądania jest uwierzenie w Chrystusa. Perykopa z Ewangelii według św. Jana wspomina natomiast, że dzięki znakom, które czynił Jezus, wielu uwierzyło w Jego Imię. Dostrzegając więc znaki, jakie Bóg nam daje, nie domagajmy się żadnych spektakularnych, nadzwyczajnych znaków.

BIBLIOGRAFIA

I)       Pismo Święte

1)     Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Najnowszy przekład z języków oryginalnych z komentarzem, Częstochowa 2008

2)     Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Biblia Tysiąclecia, wydanie czwarte,
[w:]
http://biblia.deon.pl/ [stan na dzień: 28.05.2013 r.]

II)    Komentarze i pozostałe opracowania

1)     O Passze żydowskiej i chrześcijańskiej, [w:] http://info.wiara.pl/doc/499408.O-Passze-zydowskiej-i-chrzescijanskiej [stan na dzień: 28.05.2013 r.]

2)     Międzynarodowy komentarz do Pisma Świętego, (red.) W. Chrostowski, VERBINUM, Warszawa 2001

 
Dzieło Biblijne


© Copyright Słowo Biblijne 2006. All rights Reserved. Made in quaint.pl