Dzie│o Biblijne

Archeolog czyta Bibli─Ö

 Seria Archeolog czyta Bibli─Ö proponuje

 

MIASTA KO┼ÜCIO┼ü├ôW APOKALIPSY (NOWO┼Ü─ć)
J. Klinkowski,
red. M. Rosik,
TUM Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej,
Wrocław 2011, ss. 120



Szlakami Azji Mniejszej pod─ů┼╝ali handlowcy, ale nierzadko r├│wnie┼╝ i pot─Ö┼╝ne armie. W I w. po Chr. przemierzali je pierwsi chrze┼Ťcijanie nios─ůc Dobr─ů Nowin─Ö o zbawieniu ┼Ťwiata, staraj─ůc si─Ö kszta┼étowa─ç nowy styl ┼╝ycia oparty na Ewangelii. Ich wiara zosta┼éa poddana pr├│bie w konfrontacji z religijno┼Ťci─ů grecko-rzymsk─ů oraz w zmaganiu si─Ö z propagowanym na Wschodzie kultem cesarskim.

Autor zaprasza do wyruszenia szlakami zmaga┼ä duchowych pierwszych chrze┼Ťcijan. Swoj─ů w─Ödr├│wk─Ö rozpoczyna od Patmos, gdzie Jan do┼Ťwiadczy┼é mistycznego spotkania z g┼éosem Boga. Nast─Öpnie kieruje si─Ö do wsp├│lnot w Efezie, Smyrnie, Pergamonie, Tiatyrze, Sardes, Filadelfii i Laodycei i pokazuje ich ┼╝ycie codzienne. W tym kontek┼Ťcie pr├│buje odczyta─ç or─Ödzie teologiczne list├│w skierowane do siedmiu Ko┼Ťcio┼é├│w, pragn─ůc pozosta─ç wierny zach─Öcie: „B┼éogos┼éawiony, kt├│ry odczytuje, i kt├│rzy s┼éuchaj─ů s┼é├│w Proroctwa, a strzeg─ů tego, co w nim napisane, bo chwila jest bliska” (Ap 1, 3).

 

   APOKALIPSA ┼ÜW. JANA. REALIA ARCHEOLOGICZNO-HISTORYCZNE W WIZJACH I SYMBOLICE
H. Langkammer,
red. M. Rosik,
Bibliotheca Biblica,
Wrocław 2010, ss. 176

 

Apokalipsa ┼Ťw. Jana jest ksi─Ög─ů profetyczn─ů, ksi─Ög─ů symboli, wizji i audycji. Czy w tego rodzaju szacie literackiej mo┼╝na dopatrze─ç si─Ö reali├│w archeologicznych i historycznych? Inaczej m├│wi─ůc, czy natchniony wizjoner Apokalipsy nazywaj─ůcy si─Ö Janem nawi─ůzuje do historii, a je┼Ťli tak, to czy t─Ö histori─Ö mo┼╝na zrozumie─ç bez nawi─ůzania do reali├│w archeologicznych? Autor postanowi┼é prze┼Ťledzi─ç teksty i odpowiedzie─ç na te w┼éa┼Ťnie pytania. Dla lepszego zrozumienia poj─Öcia „archeologia biblijna” i jej znaczenia dla egzegezy biblijnej zamieszczono na ko┼äcu specjalny ekskurs - nowe t┼éumaczenie tekstu oryginalnego Apokalipsy dokonane przez autora.

 

 

TRÓJKĄT EWANGELICZNY
J. Jaromin,
red. M. Rosik,
TUM Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej,
Wrocław 2010, ss. 88

 

 Ewangeli┼Ťci podaj─ů, ┼╝e po uwi─Özieniu Jana Chrzciciela Jezus uda┼é si─Ö do Galilei, poniewa┼╝ to Bo┼╝y plan zbawienia kaza┼é Mu tam w┼éa┼Ťnie dzia┼éa─ç. Szczeg├│lnymi miejscami dzia┼éalno┼Ťci Jezusa by┼éy trzy miejscowo┼Ťci po┼éo┼╝one nad Jeziorem Galilejskim - Kafarnaum, Korozain i Betsaida - zwane cz─Östo przez wsp├│┼éczesnych uczonych „tr├│jk─ůtem ewangelicznym”. W trzech rozdzia┼éach autorka zapoznaje nas z tymi staro┼╝ytnymi miejscowo┼Ťciami. Poruszone przez autork─Ö kwestie historyczne, geograficzne i archeologiczne, a tak┼╝e plany, rysunki i kolorowe zdj─Öcia pomog─ů w lepszym ich poznaniu.

 

 

ARKA PRZYMIERZA. OD SYNAJU DO AKSUM
J. Klinkowski,
red. M. Rosik,
TUM Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej,
Wrocław 2010, ss. 176

 

 Tym razem autor zabiera czytelnika na w─Ödr├│wk─Ö ┼Ťladami Arki Przymierza. Rozpoczynamy j─ů u podn├│┼╝a G├│ry Synaj. W zmiennych kolejach losu Narodu Wybranego, w epoce s─Ödzi├│w, Arka Przymierza by┼éa wsparciem, ale te┼╝ do┼Ťwiadcza┼éa chwil zapomnienia. Kr├│l Dawid nada┼é jej obecno┼Ťci po┼Ťr├│d ludu szczeg├│lne znaczenie. Centrum jego kr├│lestwa sta┼éa si─Ö Jerozolima, a w niej kult Boga, kt├│rego tronem by┼éa Arka. Obecno┼Ť─ç Arki wyra┼╝a┼éa jedno┼Ť─ç wiary ca┼éego Izraela, ale te┼╝ sankcjonowa┼éa jedynego w┼éadc─Ö, jakim by┼é Dawid. Salomon zbudowa┼é ┼Üwi─ůtyni─Ö, a w jej Miejscu Naj┼Ťwi─Ötszym umie┼Ťci┼é Ark─Ö. Pocz─ůtkowo Arka by┼éa prawdopodobnie wynoszona przez kap┼éan├│w, aby lud m├│g┼é odda─ç jej cze┼Ť─ç, a┼╝ w ko┼äcu sta┼éa si─Ö dost─Öpna tylko w dzie┼ä Jom Kippur dla arcykap┼éana, kt├│ry sprawowa┼é obrz─Ödy pojednania. Zmienia┼éa si─Ö r├│wnie┼╝ funkcja teologiczna Arki. W pierwszej fazie podboju Ziemi Obiecanej s┼éu┼╝y┼éa jako ┼║r├│d┼éo mocy w walce, p├│┼║niej przewa┼╝a┼é obraz tronu Bo┼╝ego, a po reformie Jozjasza prezentowano j─ů jako miejsce przechowywania Prawa.

W─Ödruj─ůc wraz z Ark─ů przez dzieje Izraela, zostajemy zaskoczeni tajemniczymi okoliczno┼Ťciami znikni─Öcia Arki. ┼Üledz─ůc losy jej kultu w ┼Üwi─ůtyni Jerozolimskiej, nie jeste┼Ťmy w stanie odpowiedzie─ç jednoznacznie na pytanie, w kt├│rym momencie zosta┼éa zabrana ze ┼Üwi─ůtyni lub zniszczona?

W poszukiwaniu dalszych los├│w Arki przenosimy si─Ö do Etiopii, gdzie jej kult jest ┼╝ywy a┼╝ do chwili obecnej. Poznaj─ůc dzieje Etiopii, spotkamy wyznawc├│w pierwotnej formy judaizmu oraz chrze┼Ťcijan o specyficznej formie religijno┼Ťci ┼é─ůcz─ůcej elementy judaizmu z nauk─ů Ewangelii. Teksty biblijne stwierdzaj─ů, ┼╝e mi─Ödzy mieszka┼äcami Etiopii i narodem wybranym istnia┼éy ┼Ťcis┼ée zwi─ůzki, dalej utrzymane przez rodz─ůcy si─Ö pierwotny Ko┼Ťci├│┼é. Zwi─ůzki te zosta┼éy owiane legendarn─ů opowie┼Ťci─ů o wizycie kr├│lowej Saby u Salomona i przeniesieniu Arki Przymierza do Etiopii. Wed┼éug tradycji w staro┼╝ytnej stolicy Etiopii - Aksum - w ko┼Ťciele Naj┼Ťwi─Ötszej Maryi Panny jest przechowywana Arka. Ksi─ů┼╝ka zabiera czytelnika na duchow─ů w─Ödr├│wk─Ö do ko┼Ťcio┼é├│w etiopskich. W ich architekturze pobrzmiewaj─ů elementy przypominaj─ůce ┼Üwi─ůtyni─Ö Jerozolimsk─ů. W Lalibeli mo┼╝na podziwia─ç najpi─Ökniejsze ko┼Ťcio┼éy wykute w skale i u┼Ťwiadomi─ç sobie, ┼╝e spotykamy si─Ö z ludem o wielkiej wierze, kt├│rej owocem jest ten cud architektury. Autor zapoznaje nas ze zwyczajami liturgicznymi Ko┼Ťcio┼éa etiopskiego, kalendarzem etiopskim, u genezy kt├│rego le┼╝─ů wp┼éywy egipskie.

Ko┼Ťci├│┼é etiopski przechowa┼é obecno┼Ť─ç Arki, wi─ů┼╝─ůc jej funkcj─Ö starotestamentaln─ů uobecniania Boga, poprzez zachowywanie Jego prawa, z obecno┼Ťci─ů Chrystusa, kt├│ry przyszed┼é na ┼Ťwiat przez Maryj─Ö. Maryja sta┼éa si─Ö Ark─ů rodz─ůc─ů Chrystusa, a o┼étarz, w kt├│rym umieszczony jest tabot - kamienne tablice Prawa, rodzi w liturgii Chrystusa.

 

1.jpgARCHEOLOG CZYTA BIBLI─ś
NOWE ODKRYCIA: FAŁSZERSTWA CZY WYZWANIA DLA WIARY?

TUM. Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej,
Wrocław 2006, ss.144

W niniejszej ksi─ů┼╝ce autor zatrzymuje si─Ö na pi─Öciu wa┼╝nych odkryciach archeologicznych, wci─ů┼╝ dyskutowanych w ostatnim czasie. Jego zadaniem jest nie tylko na┼Ťwietlenie kr├│tkiej historii owych odkry─ç, ale tak┼╝e pr├│ba wywa┼╝onej oceny ich znaczenia dla archeologii i biblistyki. Najpierw pow─Ödruje w ┼╝├│┼éte ska┼éy Pustyni Judzkiej, by zapyta─ç dawnych mieszka┼äc├│w sekty esse┼äskiej z Qumran, czy byli w posiadaniu manuskryptu z tekstem Ewangelii Marka. Po powrocie do Jerozolimy pochyli si─Ö nad pochodz─ůcym z I wieku ossuarium, na kt├│rym inskrypcja g┼éosi: „Jakub, syn J├│zefa, brat Jezusa”. Czy zawiera┼éo ono szcz─ůtki g┼éowy Ko┼Ťcio┼éa jerozolimskiego, Jakuba zwanego Sprawiedliwym? Zapewne mniej sprawiedliwy w ludzkiej ocenie by┼é Judasz, kt├│remu przypisuje si─Ö gnostyck─ů ewangeli─Ö pochodz─ůc─ů z II stulecia? Jakie znaczenie ma to odkrycie dla teologii, a biblistyki w szczeg├│lno┼Ťci? Dwa kolejne znaleziska ┼é─ůcz─ů si─Ö osob─ů poprzednika Pa┼äskiego, Jana Chrzciciela. Czy znaleziona grota w pobli┼╝u Ain Karem, z tajemniczym ┼Ťladem stopy wy┼╝┼éobionym w kamieniu i ┼╝ydowsk─ů mykw─ů mog┼éa by─ç zamieszkiwana przez Jana? Czy Jezus tam mia┼é przyj─ů─ç chrzest, czy mo┼╝e raczej po drugiej stronie Jordanu, gdzie odkryto szcz─ůtki trzech wczesnochrze┼Ťcija┼äskich ┼Ťwi─ůty┼ä, dedykowanych przypuszczalnie Chrzcicielowi? Oto pytania, przed kt├│rymi autor stawia czytelnik├│w, a kt├│re w lakoniczny spos├│b zapisano w tytu┼éach poszczeg├│lnych rozdzia┼é├│w.
 
2.jpgARCHEOLOG CZYTA BIBLI─ś
HEROD WIELKI - WIELKI BUDOWNICZY. TWIERDZE I MIASTA HERODA W ŚWIETLE BADAŃ ARCHEOLOGICZNYCH

P. Stojanowicz
red. M. Rosik
TUM Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej, Wrocław 2008, s. 95
Niewielka, ale wype┼éniona tre┼Ťci─ů, ksi─ů┼╝eczka odnosz─ůca si─Ö do Heroda Wielkiego i wielu budowli, kt├│re zosta┼éy wzniesione podczas jego rz─ůd├│w. Bardzo klarowna prezentacja dw├│ch rodzaj├│w konstrukcji, jakie wznosi┼é Herod: Twierdzy i Miast. Czytelnik mo┼╝e dok┼éadnie zapozna─ç si─Ö z dokonaniami tego w┼éadcy - pasjonata budowania, maj─ůc r├│wnie┼╝ do dyspozycji, rysunki, wizualizacje i zdj─Öcia poszczeg├│lnych konstrukcji czy projekt├│w. Otrzymujemy r├│wnie┼╝ syntez─Ö epoki historycznej i charakterystyk─Ö rz─ůd├│w Heroda, okre┼Ťlonego przez J├│zefa Flawiusza przydomkiem „Wielki”. Fascynuj─ůca lektura dla historyka, archeologa czy studenta.

 3.jpgARCHEOLOG CZYTA BIBLI─ś
SYNAGOGA, JAKĄ ZNAŁ JEZUS

J. Jaromin
red. M. Rosik
TUM Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej,
Wrocław 2008, s. 112
Pocz─ůtki chrze┼Ťcija┼ästwa zwi─ůzane s─ů z judaizmem. ┼╗ycie pierwotnego Ko┼Ťcio┼éa toczy┼éo si─Ö pocz─ůtkowo w cieniu ┼Üwi─ůtyni Jerozolimskiej i synagogi. Niejednokrotnie na kartach Ewangelii spotykamy Jezusa nauczaj─ůcego w synagodze i najcz─Ö┼Ťciej jest to jedyny kontakt chrze┼Ťcijanina z t─ů instytucj─ů. Jest ona jednak znacznie bardziej z┼éo┼╝ona, a przede wszystkim nie bez znaczenia dla chrze┼Ťcija┼ästwa, dlatego te┼╝ kolejny tomik serii „Archeolog czyta Bibli─Ö” po┼Ťwi─Öcony zosta┼é w┼éa┼Ťnie zagadnieniom skoncentrowanym wok├│┼é instytucji synagogalnej.
 
4.jpgARCHEOLOG CZYTA BIBLI─ś
W POSZUKIWANIU GROBU JEZUSA

J. Jaromin
red. M. Rosik
TUM. Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej,
Wrocław 2008, ss. 111
 
W ostatnim czasie z do┼Ť─ç du┼╝ym rozmachem dociera┼éy do nas swoistego rodzaju „sensacje biblijne”, kt├│rych g┼é├│wnym bohaterem sta┼é si─Ö sam Jezus. Do tych najg┼éo┼Ťniejszych nale┼╝─ů: powie┼Ť─ç Dana Browna, Kod Leonarda da Vinci, apokryficzna Ewangelia Judasza, czy te┼╝, nag┼éo┼Ťnione przez Jamesa Camerona, rzekome odkrycie „zaginionego grobu Jezusa”! Ta ostatnia „rewelacja” zosta┼éa na szcz─Ö┼Ťcie najs┼éabiej nag┼éo┼Ťniona, przynajmniej na razie, i ju┼╝ na samym pocz─ůtku ostro zdementowana przez prawdziwych naukowc├│w. Warto wi─Öc rzuci─ç nieco ┼Ťwiat┼éa na problematyk─Ö zwi─ůzan─ů z r├│┼╝nymi sensacjami pojawiaj─ůcymi si─Ö na gruncie chrze┼Ťcija┼äskim; w tym przypadku b─Ödzie to gr├│b Jezusa i problemy zwi─ůzane z autentyczno┼Ťci─ů jego lokalizacji. Sprawa ta jest jednak znacznie bardziej skomplikowana - bardziej nawet na gruncie religijnym, ni┼╝ archeologicznym - bo gdyby przypadkiem przyzna─ç racj─Ö Cameronowi, w gruzach leg┼éyby podwaliny chrze┼Ťcija┼ästwa.
 
5.jpgARCHEOLOG CZYTA BIBLI─ś
HEROD WIELKI I JEGO EPOKA

Jan Klinkowski

red. Ks. Mariusz Rosik
TUM. Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej,
Wrocław 2007, ss. 124
 
W┼Ťr├│d wielu postaci staro┼╝ytno┼Ťci, kt├│re fascynuj─ů ludzi wsp├│┼éczesnych, pozostaje Herod Wielki. Spogl─ůdaj─ůc z perspektywy czasu na jego ┼╝ycie i epok─Ö trudno si─Ö ustrzec od pope┼énienia wielu b┼é─Öd├│w w ocenie jego doj┼Ťcia do w┼éadzy i sposobowi jej sprawowania. Nasze jednak kryteria mog─ů by─ç krzywdz─ůce dla oceny ┼╝ycia cz┼éowieka, kt├│ry musia┼é si─Ö zmaga─ç z problemami swojej epoki, a przysz┼éo mu ┼╝y─ç w czasach du┼╝ych przemian kulturowych i politycznych na terenie Bliskiego Wschodu.
Dla Rzymian Herod Wielki by┼é wygodnym w┼éadc─ů na po┼éudniowo-wschodnich rubie┼╝ach imperium, gwarantuj─ůc stabilizacj─Ö w regionie i przejmuj─ůc na siebie obowi─ůzki administracyjne z pe┼én─ů gotowo┼Ťci─ů ┼Ťpieszenia z pomoc─ů materialn─ů i militarn─ů cesarstwu. Ze wzgl─Ödu na pochodzenie idumejsko-arabskie Herod27 przez wiele ┼Ťrodowisk ┼╝ydowskich nie zosta┼é zaakceptowany i raczej by┼é traktowany jako konieczny kompromis w celu utrzymania autonomii w ramach Imperium Rzymskiego. Ksi─ů┼╝ka przedstawia z r├│┼╝nych perspektyw t─Ö kontrowersyjn─ů posta─ç ┼Ťwiata staro┼╝ytnego.
 
6.jpgARCHEOLOG CZYTA BIBLI─ś
ŚWIĄTYNIA JEROZOLIMSKA

red. Ks. Mariusz Rosik
TUM. Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej,
Wrocław 2007, ss. 112
 
Oddajemy do r─Öki kolejny tomik z serii „Archeolog czyta Bibli─Ö”, po┼Ťwi─Öcony ┼Ťwi─ůtyni w Jerozolimie. Do jego powstania przyczyni┼éo si─Ö kilku autor├│w. Ks. S┼éawomir Stasiak zaprezentowa┼é Namiot Spotkania, kt├│ry sta┼é si─Ö pierwowzorem p├│┼║niejszej ┼Ťwi─ůtyni, oraz tzw. Drug─ů ┼Üwi─ůtyni─Ö, czyli przybytek odbudowany przez ┼╗yd├│w po powrocie z niewoli babilo┼äskiej oko┼éo 536 roku. Joanna Jaromin zatrzyma┼éa si─Ö w swych rozwa┼╝aniach nad Pierwsz─ů ┼Üwi─ůtyni─ů, wybudowan─ů przez kr├│la Salomona, ks. Mariusz Rosik natomiast ukaza┼é rozmach prac budowlanych przeprowadzonych przez Heroda Wielkiego. W ten spos├│b nakre┼Ťlone zosta┼éy zasadnicze rysy historii przybytku w Jerozolimie.
 
7.jpgARCHEOLOG CZYTA BIBLI─ś
„Thriller teologiczno-archeologiczny”. Poszukiwanie kodu czy prawdy

Ks. Sławomir Stasiak
red. M. Rosik
Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej TUM,
Wrocław 2007, ss. 120
 
Przychodzi kolej, by zmierzy─ç si─Ö od strony archeologicznej z bestsellerem Kod Leonarda da Vinci Dana Browna. Po pierwszych gwa┼étownych reakcjach, jakie wzbudzi┼éa ksi─ů┼╝ka Browna przyszed┼é czas na bardziej wywa┼╝one opinie, poparte naukow─ů analiz─ů danych propagowanych przez zwolennika spiskowej teorii dziej├│w chrze┼Ťcija┼ästwa.
Ks. S┼éawomir Stasiak, biblista, kt├│ry wykszta┼écenie zdobywa┼é we Wroc┼éawiu, Rzymie i Jerozolimie, b┼éyskotliwie analizuje zasadnicze tezy ameryka┼äskiego pisarza, si─Ögaj─ůc po najnowsze i dobrze udokumentowane zdobycze nauki. Nie ogranicza si─Ö jedynie do zagadnie┼ä archeologicznych, jak odkrycia nad Morzem Martwym w Qumran, odnalezienie biblioteki w Nag Hammadi czy architektury ┼Ťwi─ůtyni jerozolimskiej, ale wnikliwie analizuje fragmenty ksi─ůg biblijnych i apokryficznych, po kt├│re Brown si─Öga z upodobaniem, a kt├│re (czego mo┼╝na si─Ö spodziewa─ç) interpretuje opacznie, nie zwa┼╝aj─ůc zupe┼énie na jakiekolwiek lingwistyczne zasady interpretacji tekstu.

 

 

 

Galeria

Galeria

Nowo┼Ťci


Warning: Creating default object from empty value in /home/biblista/ftp/biblista/wroclaw/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /home/biblista/ftp/biblista/wroclaw/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /home/biblista/ftp/biblista/wroclaw/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /home/biblista/ftp/biblista/wroclaw/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /home/biblista/ftp/biblista/wroclaw/modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Go┼Ťcimy

Nasz─ů witryn─Ö przegl─ůda teraz 38 go┼Ťci 
Dzie│o Biblijne


© Copyright Słowo Biblijne 2006. All rights Reserved. Made in quaint.pl